Ban giám khảo sẽ dựa vào bài thuyết trình và phần hỏi đáp của đội để đưa ra đánh giá cho toàn bộ quá trình làm việc và tham gia giải đấu. Đây cũng là một trong những yếu tố chính để trao giải thưởng cao quý nhất - Inspire Award. Một đội có robot mạnh nhưng không giải thích được quá trình làm việc vẫn có thể bị đánh giá thấp.
Mục đích của buổi phỏng vấn
Buổi phỏng vấn giúp ban giám khảo:
- Hiểu quá trình thiết kế robot, không chỉ là kết quả cuối cùng.
- Đánh giá kiến thức kỹ thuật và lập trình của đội.
- Quan sát cách làm việc nhóm, giao tiếp và phân công nhiệm vụ.
- Xem đội có thể hiện đúng FTC Core Values (Hợp tác, sáng tạo, tôn trọng, học hỏi) hay không.
Cấu trúc & Nội dung phỏng vấn
Phỏng vấn thường diễn ra trong 10–15 phút, có thể bao gồm phần thuyết trình ngắn (5 phút) và phần hỏi đáp.
1. Giới thiệu đội (Pitch 30-60 giây)
Phần tạo ấn tượng ban đầu, cần ngắn gọn, súc tích:
- Tên đội, trường/khu vực.
- Mục tiêu khi thiết kế robot cho mùa giải này.
- Điểm nổi bật nhất của robot hoặc chiến lược thi đấu.
2. Hỏi – đáp trực tiếp với giám khảo
Nguyên tắc vàng khi trả lời:
Không chỉ nói "chúng tôi làm gì", mà phải giải thích "vì sao lại làm như vậy". Thể hiện tư duy đằng sau mỗi quyết định.
A. Câu hỏi về Robot (Cơ khí)
- Quy trình và tính sáng tạo trong thiết kế cơ khí.
- Cơ chế hoạt động, sự ổn định và hiệu quả.
- Những khó khăn, thử thách trong quá trình chế tạo và cách đội vượt qua.
B. Câu hỏi về Lập trình & Điện tử
- Ý tưởng và chiến lược lập trình.
- Các lỗi gặp phải và cách xử lý, debug.
- Điểm nổi bật, đặc biệt trong code (ví dụ: dùng PID, sensor fusion...).
Lưu ý: Thể hiện được mức độ hiểu code, hiểu bản thân đang làm gì, không phải chỉ sao chép.
C. Câu hỏi về Tổ chức Đội (Team Organization)
- Quá trình làm việc của toàn đội
- Tinh thần teamwork và quản lý đội
- Vai trò của từng thành viên
- Các vận hành công việc của đội
- Cách đội giải quyết xung đột
- Tài liệu tham khảo: https://gm0.org/en/latest/docs/being-a-team/team-organization.html
Lưu ý: FTC đánh giá cao sự hợp tác, không phải "một người làm hết".
D. Câu hỏi về Outreach & Cộng đồng
- Sự hợp tác, support với đội khác
- Hỗ trợ giữa các team
- Phát triển được tình thần FIRST trong địa phương
- Sự đóng góp của đội cho cộng đồng FIRST
E. Portfolio
Những thông tin cần thiết của 1 bản portfolio:
- FTC Engineering Portfolio
- Tài liệu tham khảo: FTC Engineering Portfolio
Ban giám khảo sẽ xem xét Portfolio của đội. Hãy đảm bảo Portfolio ghi lại đầy đủ quy trình thiết kế, tài liệu kỹ thuật, bản vẽ CAD, ghi chú về lập trình và điện tử, hình ảnh, video minh họa, và báo cáo về Outreach và Teamwork.
3. Câu hỏi về học hỏi và phát triển của đội
Đây là phần câu hỏi giám khảo sẽ đánh giá được quá trình trưởng thành của đội qua cuộc thi, không phải thành tích.
- Đội đã học được gì sau mùa giải?
- Nếu làm lại, đội sẽ cải tiến điều gì?
- Những khó khăn lớn nhất là gì?
Kinh nghiệm phỏng vấn và những lưu ý cần biết
Mang theo Portfolio dự phòng để đưa cho giám khảo xem lúc thuyết trình (nếu cần hình ảnh minh hoạ).
Người thuyết trình nên học và biết ít nhất một kỹ năng ngoài chuyên môn để hiểu rõ hơn về bài phỏng vấn.
Nên chuẩn bị thật kĩ cả về bản thân và đội vì BGK có quyền hỏi về: Robot, CTKT, LTĐT; vai trò của từng mem; cách làm việc của team.
Tham khảo và tìm hiểu kĩ luật thi đấu và Game Manual vì BGK sẽ có khả năng hỏi bất kì thành viên nào.
Trước khi phỏng vấn, TẤT CẢ THÀNH VIÊN cần đọc kĩ và nắm rõ Tài liệu chính thức (Official Documentation).
Cách trả lời hiệu quả trong phỏng vấn:
- Trả lời rõ ràng, có cấu trúc
- Giữ thái độ tự tin, lịch sự, trung thực
- Nhìn vào giám khảo khi nói
- Nếu không biết câu trả lời, có thể thừa nhận và đưa ra hướng giải quyết
Trước khi phỏng vấn
1. Chuẩn bị "pitch" ngắn gọn
Bạn nên có giới thiệu 30–60 giây về đội và robot:
- Tên đội, trường
- Mục tiêu thiết kế robot
- Tính năng nổi bật
Đây là phần ấn tượng đầu tiên với ban giám khảo.
Trong lúc phỏng vấn
2. Lắng nghe câu hỏi trước khi trả lời
Đừng trả lời vội — dừng lại 1–2 giây để suy nghĩ.
Nếu không rõ câu hỏi → hỏi lại cho rõ ràng.
Ví dụ: "Bạn có thể giải thích thêm một chút về phần…?"
3. Trả lời rõ ràng & có cấu trúc
Cố gắng nói theo các bước:
- Ý chính trước
- Giải thích chi tiết
- Ví dụ minh họa (nếu có)
Ví dụ (về cơ chế robot): "Robot của chúng tôi sử dụng bánh răng tỉ số 5:1 → giúp tăng mô-men xoắn cho cánh tay nâng. Ví dụ khi nâng…."
4. Đừng chỉ nói cái gì, mà nêu tại sao
Giám khảo muốn biết tư duy / lý do đằng sau quyết định của bạn.
Tốt: "Chúng tôi chọn sensor này vì độ chính xác cao…"
Không tốt: "Chúng tôi chọn vì rẻ."
5. Giữ thái độ tự tin, chuyên nghiệp
- Ngồi/đứng thẳng
- Nhìn vào người hỏi (không nhìn tường hoặc robot)
- Không gấp giấy tay hoặc làm việc khác khi được hỏi
Tránh:
- Trả lời lan man
- Nói quá nhanh vì hồi hộp
- Thể hiện như "thuộc bài" hoặc thiếu tự nhiên
Tổng kết
Mục tiêu tối thượng của vòng phỏng vấn:
Thuyết phục Ban giám khảo rằng đội của bạn không chỉ xây dựng một robot xuất sắc, mà còn là một tập thể xuất sắc - nơi mỗi thành viên học hỏi, trưởng thành, hợp tác và thực sự hiện thân hóa những Giá trị cốt lõi (Core Values) của FIRST.
Hãy coi đây là cơ hội để kể câu chuyện của đội một cách đầy tự hào và chân thành.
Chúc tất cả các đội có một mùa giải thành công và một buổi phỏng vấn thật ấn tượng!