STANDOFF VÀ SPACER: VÒNG ĐỆM & ỐNG ĐỆM

07/01/2025 Cơ Khí Độ khó: Cơ bản

1. Giới thiệu

Standoff và Spacer (vòng đệm/ống đệm) là 2 bộ phận được sử dụng phổ biến trên các cơ cấu của FTC. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo khoảng cách giữa các tấm kim loại, đảm bảo các bộ phận không va chạm vào nhau và tạo không gian cho các thành phần khác như bánh răng, động cơ hoạt động.

2. STANDOFFS (TRỤ NGĂN CÓ REN)

Standoffs là loại trụ có ren bên trong, thường được bắt bu-lông vào từ cả hai đầu. Chúng được sử dụng để tạo khoảng cách cố định giữa các tấm kim loại trong khi vẫn cho phép tháo lắp dễ dàng.

Đặc điểm chính của Standoff:

  • Cấu trúc: Có ren bên trong, cho phép bắt vít từ hai đầu
  • Chất liệu phổ biến:
    • Đồng (dẫn điện tốt)
    • Inox (bền, chống gỉ)
    • Nhựa (nhẹ, cách điện)
    • Nylon (cách điện tốt, chống rung)
  • Hình dạng:
    • Hình lục giác (dễ sử dụng cờ lê)
    • Hình trụ tròn (tiết kiệm không gian)

2.1. Phân loại Standoff theo kiểu kết nối

Kiểu kết nối Mô tả Ứng dụng
Nam-Nữ (Male-Female) Một đầu có ren ngoài (nam) để vặn vào tấm, một đầu có ren trong (nữ) để bắt vít từ phía đối diện Phổ biến nhất, dùng cho hầu hết các ứng dụng thông thường
Nữ-Nữ (Female-Female) Cả hai đầu đều là ren trong, cần bu-lông xuyên suốt hoặc vặn từ hai phía Khi cần kết nối hai tấm từ cả hai phía
Nam-Nam (Male-Male) Cả hai đầu đều là ren ngoài, hoạt động như một thanh nối Ít phổ biến hơn, dùng cho các kết nối đặc biệt
Các kiểu Standoff
Các kiểu Standoff

3. SPACERS (ỐNG ĐỆM KHÔNG REN)

Spacers là loại ống đệm không có ren, được thiết kế để bu-lông xuyên qua hoàn toàn. Về mặt kỹ thuật, phương pháp này thường tốt hơn sử dụng standoff vì bạn có thể siết dự tải (preload)* cụm lắp ráp và tận dụng được độ bền tăng thêm từ bu-lông thép.

Ưu điểm của Spacer so với Standoff:

  • Khả năng chịu tải tốt hơn: Lực được truyền trực tiếp qua bu-lông thép thay vì ren của standoff
  • Dự tải (Preload) tốt hơn: Cho phép siết chặt tạo lực ép giữa các tấm
  • Độ cứng vững cao: Kết cấu chắc chắn hơn, ít bị lỏng do rung động
  • Đa dạng kích thước: Có sẵn nhiều độ dày khác nhau
Spacer trong ứng dụng thực tế
Spacer

Chất liệu Spacer phổ biến:

4. PHƯƠNG PHÁP KẾT HỢP TẤM KIM LOẠI VỚI TRỤ NGĂN (PLATE AND STANDOFF CONSTRUCTION)

Đây là một trong những phương pháp lắp ráp phổ biến nhất cho drivetrain và các cụm cơ khí trong FTC. Kết cấu này thường được sử dụng nhất trên các hộp số, thường dùng để đỡ các đầu trục và tạo khung cho các cụm lắp ráp.

Ví dụ từ đội 16441
Hình ảnh ví dụ từ đội 16441 - Plate and Standoff construction

4.1. Ưu nhược điểm của phương pháp Plate and Standoff

Tiêu chí Ưu điểm Nhược điểm
Tốc độ & Lắp ráp
  • Lắp ráp cực nhanh, trực quan
  • Dễ hiểu cho thành viên mới
  • Thay thế linh kiện bên trong (motor, gear) rất dễ dàng
  • Vít bắt vào standoff dễ bị lỏng do rung động mạnh khi thi đấu (cần dùng keo khóa ren)
  • Yêu cầu nhiều chi tiết nhỏ (standoff, bu-lông, đai ốc)
Trọng lượng & Không gian
  • Trọng lượng siêu nhẹ so với dùng khung nhôm đặc
  • Tối ưu hóa được không gian theo chiều dọc (xếp chồng nhiều tầng)
  • Chiếm nhiều diện tích bề mặt (diện tích tấm plate)
  • Có thể gây khó khăn khi đi dây điện
Độ chính xác & Vận hành
  • Giữ các trục song song tuyệt đối
  • Giúp hộp số chạy mượt và giảm ma sát
  • Tự do thiết kế hình dạng tấm theo ý muốn
  • Đòi hỏi độ chính xác cao khi gia công (CNC/Laser)
  • Nếu khoan tay bị lệch, hệ thống sẽ bị kẹt trục ngay lập tức
Độ bền kết cấu
  • Tạo thành một khối hộp rất cứng cáp nếu bố trí đủ số lượng trụ
  • Phân bổ lực đều trên diện rộng
  • Dễ bị biến dạng vặn xoắn (torsion) nếu số lượng trụ quá ít
  • Kém bền nếu phân bổ trụ không hợp lý

5. THUẬT NGỮ KỸ THUẬT

Preload (Dự tải/Lực siết trước)

Lực ép được tạo ra khi siết chặt bu-lông, giúp các tấm liên kết chặt chẽ hơn, chống rung động và biến dạng tốt hơn so với việc chỉ dùng ren của standoff. Preload đặc biệt quan trọng trong các ứng dụng chịu tải động như drivetrain robot.

Torsion (Biến dạng xoắn)

Hiện tượng xoắn hoặc biến dạng của kết cấu dưới tác dụng của mô-men xoắn. Trong plate and standoff construction, nếu số lượng standoff không đủ hoặc bố trí không hợp lý, toàn bộ cụm lắp ráp có thể bị xoắn khi chịu tải.

Quay lại Trang Cơ Khí