CƠ CHẾ BẮN (SHOOTING MECHANISMS)

18/01/2026 Cơ Khí Độ khó: Nâng cao

Bộ bắn bánh đà (Flywheel)

Bộ bắn bánh đà gồm một hoặc nhiều bánh đà quay với tốc độ lên tới vài nghìn RPM. Vật ghi điểm khi chạm vào bánh đà sẽ được gia tốc cho đến khi rời khỏi bộ bắn.

1. TỐI ƯU HÓA FLYWHEEL

Khi vật thể đi qua bộ bắn bánh đà, bánh đà sẽ bị giảm tốc. Nếu bánh đà giảm tốc quá nhiều, các phát bắn tiếp theo có thể kém chính xác nếu không có đủ thời gian hồi lại.

Chiến thuật tăng Momen quán tính

Để bắn liên tục ổn định, cách thông thường là tăng momen quán tính:

Về bản chất, động cơ sẽ truyền đến bánh đà một giá trị momen lực xác định, với momen lực bằng gia tốc góc nhân momen quán tính. Nên khi momen quán tính tăng thì gia tốc góc giảm, hay nói cách khác, sự thay đổi tốc độ của bánh ít đi.

Mặt khác, momen quán tính tỉ lệ với khối lượng và bán kính quay.

Từ đây, các đội thường sẽ gắn thêm các tấm kim loại với khối lượng tập trung ở rìa, một số đội còn có thể cho nặng thêm 300g-500g. Các bạn nên thử nghiệm bắn với các mức độ khối lượng khác nhau để xem sự thay đổi nào là ổn định nhất.

Đĩa tăng khối lượng của goBILDA
Đĩa tăng khối lượng của goBILDA
Hình ảnh từ đội 24310
Hình ảnh từ đội 24310

2. PHÂN LOẠI FLYWHEEL

Bộ bắn bánh đà đơn (Hooded Flywheel)

Gồm một bánh bắn và một máng (hood). Bóng bị nén giữa bánh và hood để được gia tốc. Tùy vật thể thi đấu, độ nén có thể đến từ bánh, bản thân vật thể, hoặc hood.

Bộ bắn bánh đà đơn thường khá gọn, có thể điều chỉnh cú bắn bằng cách thay đổi tốc độ bánh hoặc hình học của máng. Máng ôm bánh nhiều hơn sẽ tạo ra quỹ đạo bắn phẳng hơn nhưng cũng tạo thêm ma sát, khiến cú bắn yếu đi.


Bộ bắn bánh đà kép (Dual Flywheel)

Gồm hai bánh quay ngược chiều nhau, vật thể được đưa qua giữa. Giống như loại đơn, cần có độ nén để gia tốc vật thể.

Cần chú ý cách truyền động để 2 bánh đều có cùng tốc độ, giúp quỹ đạo bóng ổn định hơn.

Gồm 2 cách để là theo phương ngang hoặc theo phương dọc.

Hình ảnh từ đội tuyển Việt Nam
Hình ảnh từ đội tuyển Việt Nam, FIRST Global Challenge 2025
Hình ảnh từ How To Make Flywheel Shooters
Hình ảnh từ How To Make Flywheel Shooters

3. BỘ BẮN MÁY BẮN ĐÁ (CATAPULT SHOOTERS)

Bộ bắn kiểu catapult rất phù hợp với các vật thể không đồng đều về độ nén, vì catapult không dựa vào nén để gia tốc. Chúng cũng có thể bắn vật thể hình dạng không đều mà bánh đà không thể xử lý.

Có nhiều cơ cấu phóng khác nhau như khí nén, bánh răng trượt, cam rơi, hoặc liên kết choo-choo.

Hình ảnh từ đội 179, FRC
Hình ảnh từ đội 179, FRC
Quay lại Trang Cơ Khí